استرس مزمن به ژنها آسیب می رساند

سالهاست که پژوهشگران در مورد ارتباط بین استرس مزمن و آسیب کروموزومی مقاله چاپ می کنند اما اخیراً پژوهشگران مرکز پزشکی دانشگاه دوک مکانیسمی را کشف کرده اند که به توضیح آسیب DNA در پاسخ به استرس کمک می کند.

دکتر رابرت لفکوویتز  (Dr. Robert Lefkowitz) استاد دانشکده پزشکی و بیوشیمی مرکز پزشکی دانشگاه دوک که سرپرستی این تحقیق را به عهده داشته می گوید ما در این مقاله برای اولین بار مکانیسمی را پیشنهاد کرده ایم که ارتباط بین میزان بالای آدرنالین و آسیب DNA را توجیه می کند. این مقاله در شماره 21 آگوست مجله Nature  منتشر شده است.

در این تحقیق ترکیبی شبیه به آدرنالین که به گیرنده هائی به نام گیرنده های بتا آدرنرژیک متصل می شود به موشها تزریق شد. دکتر لفکوویتز سالها بر روی گیرنده های بتا آدرنرژیک تحقیق کرده است. این تیم تحقیقاتی کشف کردند این مدل القای استرس مزمن باعث می شود مسیرهای بیولوژیک خاصی فعال شوند که در نهایت باعث آسیب DNA می شوند. به اعتقاد دکتر لفکوویتز با استفاده از این مدل می توان دلیل طیف گسترده ای از اختلالات ناشی از استرس را از سفید شدن مو گرفته تا بروز انواع سرطان توضیح داد.

یک پروتئین سرکوبگر تومور به نام p53 یکی از عواملی است که به عنوان نگهبان ژنوم شناخته شده و از بروز آسیبهای ژنی جلوگیری می کند. ماکوتو هارا (Makoto Hara)، دانشجوی پست دکترائی که در این تحقیق شرکت داشته می گوید استرس مزمن میزان p53 را کاهش می دهدو فرضیه ما این است که کاهش p53 عامل اختلالات کروموزومی است که ما پس از القای استرس مزمن در موشها مشاهده کردیم.

دکتر لفکوویتز قبلاً وجود گیرنده های متصل بهG - پروتئین مثل گیرنده های بتا آدرنرژیک را نشان داده و ویژگیهای آنها را تعیین کرده است. این گیرنده ها که در سطح غشاء سلول قرار دارند به عنوان هدف نیمی از داروهای موجود در بازار- ازجمله بلوکرها که در درمان بیماریهای قلبی کاربرد دارند، آنتی هیستامین ها و داروهای مقابله با زخمهای دستگاه گوارش-  عمل می کنند. در حال حاضر دکتر لفکوویتز تحقیقات خود را بر روی جنبه دیگری از عملکرد گیرنده های وابسته به G- پروتئین به نام مسیر بازدارنده بتا (beta- arrestin pathway) متمرکز کرده است. تئوری اولیه این بود که پروتئینهای بازدارنده بتا مسیر وابسته به G- پروتئین را مهار می کنند اما شواهد به دست آمده نشان دادند که این پروتئینها فعالیتهای بیولوژیک خاصی را هم موجب می شوند که مربوط به خود آنهاست.

در این تحقیق جدید پژوهشگران یک مکانیسم مولکولی کشف کردند که ترکیبات شبه آدرنالینی از طریق آن از هر دو مسیر G- پروتئینی و بازدارنده بتا باعث بروز آسیب DNAمی شوند.

مقاله انتشاریافته در Nature نشان می دهد تزریق ترکیبات شبه آدرنالینی به موشها به مدت چهار هفته باعث تخریب p53 می شود و در موشهای فاقد بتا ارستین 1 آسیب DNA مشاهده نمی شود. فقدان بتا ارستین 1 میزان p53 را در تیموس – اندامی که به استرس مزمن پاسخ می دهد- و نیز در گنادها ثابت نگه می دارد.

دکتر لفکوویتز در نظر دارد آزمایشهای خود را با قرار دادن موشها در شرایط استرس زا و بررسی اثر آدرنالین تولید شده در بدن خود حیوان ادامه دهد تا روشن شود که آیا پاسخ به استرس فیزیکی هم همان آسیبی را در DNA ایجاد می کند که در تزریق آدرنالین مشاهده می شود یا خیر.

منبع:http://medicalxpress.com/news/2011-08-stress-dna.html

  
نویسنده : فرزانه احمدی ; ساعت ۱٢:٤٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/٥/۳۱