گامی به سوی درک مکانیسم اعتیاد به سیگار

بر اساس یک کار پژوهشی که نتایج آن در شماره 27 جولای The Journal of Neuroscience منتشر شده است حذف یک پروتئین از سلولهای مرکز پاداش مغز (Brain’s reward center) اثر ضد اضطراب و لذتبخش نیکوتین را برطرف می کند. نیکوتین با اتصال به پروتئینهائی در سطح سلول های مغز به نام گیرنده نیکوتینی اثر خود را به جا می گذارد. در این تحقیق جدید ترزا مک گرانان، دکتر استفان هاینمن و دکتر بوکر از انستیتوی تحقیقات علوم زیستی سالک کشف کردند که حدف یک گیرنده نیکوتینی خاص از سلولهائی که در مغز دوپامین می سازند باعث می شود تمایل موشها برای نیکوتین کم شود. دوپامین ماده شیمیائی است که در پاسخ به «پاداش» آزاد می شود. موشهای مورد آزمایش کاهش رفتارهای اضطراب گونه ی پس از مصرف نیکوتین را هم نشان ندادند. یکی از دلائلی که سیگاریها برای سیگار کشیدنشان می آورند اثر ضداضطراب سیگار است. دکتر کنی پال می گوید این یافته ها نشان می هند آثار ضد اضطراب و پاداش گونه نیکوتین که تصور می شود در شکل گیری اعتیاد نقش دارند به یک گروه از سلولهای مغز بستگی دارند.

تحقیقات قبلی نشان داده بود بلوک کردن گیرنده های نیکوتینی آلفا چهار در ناحیه ونترال تگمنتوم (ventral tegmental area- VTA)  یعنی همان بخشی از مغز که در انگیزه، عواطف و اعتیاد نقش دارد، آثار پاداش گونه نیکوتین را کاهش می هد. از آنجا که گیرنده های نیکوتینی آلفا چهار در سطح چند نوع از سلولهای VTA وجود دارند مکانیسم ایجاد اثر لذت بخش نیکوتین روشن نبود.  

پژوهشگران برای به صفر رساندن اثر نیکوتین در مدارهای پاسخ به نیکوتین مغز جهشی در موشها ایجاد کردند که گیرنده آلفا چهار فقط در سلولهای دوپامین ساز حذف شود. موشهای فاقد این گیرنده ها در مقایسه با موشهای سالم وقت  کمتری را صرف جستجوی نیکوتین می کردند، مفهوم این یافته این است که گیرنده های آلفا چهار برای ایجاد اثر پاداش گونه نیکوتین لازمند.

دکتر مک گرانان می گوید کشف اینکه کدامیک از گیرنده های نیکوتینی دو اثر مهم ضد اضطرابی و پاداش گونه نیکوتین را میانجی گری می کنند ما را در درک فرآیند اعتیاد به نیکوتین یاری خواهد کرد و شاید بتوان راهی برای ترک اعتیاد یک میلیارد نفر که در جهان سیگار می کشند پیدا کرد. بیماریهای ناشی از مصرف تنباکو سالیانه بیش از 5 میلیون نفر را به کام مرگ می فرستند.

منبع:  http://medicalxpress.com/news/2011-07-protein-specific-brain-cells-blocks.html

 

 

  
نویسنده : فرزانه احمدی ; ساعت ۱٢:٥٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٥/٥