باغبانی در مغز

باغبانها به خوبی می دانند درختها را باید مرتب هرس کرد، بعضی شاخه ها را باید برید تا بقیه شاخه ها قویتر شوند. این نکته برای مغز در حال تکوین هم صدق می کند؛ سلولهائی به نام میکروگلیا ارتباط های بین سلولهای عصبی یا نورونها را هرس می کنند و مدارهای عصبی را شکل می هند. این را تیمی از دانشمندان آزمایشگاه  اروپائی زیست شناسی مولکولی یا به اختصار  EMBL در شهر مونته روتوندوی ایتالیا کشف کرده  اند و به شکل online در شماره 21 جولای مجله  Science  منتشر شده است. شاید این کشف روزی برای درک علت بیماریهای تکوین عصبی مثل اوتیسم مفید واقع شود.

دکتر کرنلیوس گروس(Dr. Cornelius Gross) ، سرپرست این تیم تحقیقاتی می گوید ما به وجد آمده ایم، یافته های ما نشان می دهند میکروگلیا برای رسیدن مغز به الگوی طبیعی ارتباطهای نورونی لازمند، این سلولها بعضی سیناپسها را «می خورند» تا فضای بیشتری برای سیناپسهای باقیمانده ایجاد کرده و آنها را قویتر کنند.

دودمان سلولهای میکروگلیا با گروهی از گلبولهای سفید خون که نقش بیگانه خواری را به عهده دارند مشترک است. دانشمندان قبلاً هم می دانستند میکروگلیا در مغز وظیفه بیگانه خواری و هضم بقایای نورونهای مرده به عهده دارند. دکتر گروس (Dr Gross)و همکارانش زیر میکروسکوپ پروتئینهای سازنده سیناپسها (ارتباطهای بین نورونی) را داخل سلولهای میکروگلیا مشاهده کردند، و این یعنی میکروگلیا می توانند سیناپسها را هم «بخورند».

این گروه برای تحقیقات بیشترجهشی در موش ایجاد کردند که تعداد میکروگلیا را در مغز موش کاهش می دهد. دکتر گروس می گوید آنچه ما در مغز این موشها دیدیم – تعداد بسیار بیشتر سیناپس بین نورونها- مشابه چیزی است که دیگران در بعضی موارد اوتیسم در انسان مشاهده کرده اند.

اثرجهشی که دانشمندان EMBLدر مغز موش ایجاد کردند موقتی است و بعد از مدتی که تعداد میکروگلیا   به اندازه طبیعی خود رسید مغز موش هم  با مدتی تاخیر ساختار طبیعی خود را باز می یابد. دکتر گروس و تیمش مایلند بدانند نتیجه این تاخیردر دراز مدت چیست، مثلاً چه اثری روی رفتار موش به جا می گذارد و در عین حال می خواهند بفهمند نقش میکروگلیا در مغز طبیعی و سالم چیست.

منبع: http://medicalxpress.com/news/2011-07-gardening-brain-specialist-cells-prune.html

  
نویسنده : فرزانه احمدی ; ساعت ٦:٤٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٥/٢